Mîlletê Yewbîyayeyî (Komîteyê UNESCOyî) serra 1999 de qerar girewt ke; 21ê Sibate, dunya de bibo Rojê Ziwanê Dayikî. Û vîst û hîrê serrî yo ke na roj yena fîrazkerdiş.
Ziwanê dadî xiznayêka tabîî ya ke Homay daya merdiman û pawitişê ey zî wezîfeyêko bimbarek o.
Homa Teala Quran de wina vano: “ Cîyabîyayîşê ziwanan û renganê şima zî ayetanê Homay ra yî.”
Ziwanê dadî heqêko huqûqî û însanî yo ke bi destê qudretê îlahî însanan rê ameyo dayîş.
Çîyo hîna muhîm; heqê ziwanî, pabesteyê zerrwaştişê însanan ney, gireydayeyê îradeyê Homayî yo.
Bi zanayiş yan zî bê zanayiş, kesê ke verba qiseykerdişê ziwanê dayikî vindenî, hemverê emrê îlahî vindenî.
Goreyê malûmatê UNESCOyî; gelek ziwanî ser rîyê dunya ra wedarîyayî û gelek ziwanî zî bin talûkeyê çinbîyayîşê de yî. Tirkîya de hîrê ziwanî orte ra wedarîyayî û pancês ziwanî nizdîyê vînîbîyayîş de yî. Nê ziwanan ra yew zî Kirdkî/Kirmanckî/Dimilkî/Zazakî ya.
Kesê ke heme wareyanê cuyî de qerarê karardişê ziwanî destê xo de tepîşenî, mabênî însanan de benî sebebê qirkerdişî, lejî û meseleyan. Coka seba ke beyntarê şaran de werêameyîşo pêt saz bibo, ganî heqê kulturîyî û dînîyî nêrî înkarkerdiş.
Qerarê negatîfî ke ziwanê dadî ser o yenî girewtiş, hêz û qewetê şaranê nê welatî kêmî kenio û çareserkerdişê nê probleman dahîna zor keno.
No çarçewa de, gereke ma naye weş bizanî ke, dewamnayîşê yew ziwanî ancax ê ziwanî heme tebeqayî cuyî de karardiş û ey reyre perwerde bîyayîşa mumkun beno. Coka sifte ganî ma xo ra destpêbikerî û keyanê xo bikerî sey mekteban ke no ziwan bieşko mezgê azanê/neslanê neweyan de ca bigêro.
Gereke Kurdî zî sey her milletî, neke tena dersanê weçîneteyan de banderê ziwanê xo bibî, ganî mektebo sifteyên ra heta unîversîteyan ziwanê înan bibo ziwanê tehsîlî. No heqo tebîî ganî qanûnê esasî de ca bigêro û muhafeze bibo.
Ebi nê hîssan ra, ma sey komela Nûbiharî Rojê Ziwanê Dadî ê Dunyayî, ê şarê xo û heme şaranê cîhanî fîraz kenê.
Merkezê Umûmî yê Komela Perwerde û Kulturî yê Nûbiharî-Diyarbekir
