{"id":536,"date":"2013-01-16T03:18:23","date_gmt":"2013-01-16T01:18:23","guid":{"rendered":"http:\/\/nubihar.com\/komanubihar\/?p=536"},"modified":"2021-05-20T15:47:02","modified_gmt":"2021-05-20T12:47:02","slug":"serencama-romana-kurdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/komanubihar.org\/?p=536","title":{"rendered":"Serencama Romana Kurd\u00ee"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Niv\u00eeskar Omer Dilsoz, roja yek\u015fem\u00ea (13.01.2013) saet:12:00an de bi mijara &#8220;Serencama Romana Kurd\u00ee&#8221; li navenda Komeleya N\u00fbbihar\u00ea ya Diyarbekir\u00ea sem\u00eenerek li darxist. Naveroka Sem\u00eener\u00ea li j\u00ear e:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><b>Serencama Romana Kurd\u00ee<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Romana Kurd\u00ee ber bi p\u00ea\u015f ve di\u00e7e. Her sal bi dehan roman li pirt\u00fbkxaneya Kurd\u00ee z\u00eade dibin. Ligel v\u00ea, cure \u00fb tekn\u00eek\u00ean w\u00ea j\u00ee xwe ji n\u00fb ve vedige\u015f\u00eenin \u00fb bi v\u00ea re niv\u00eeskar\u00ean roman\u00ea xwe di tekn\u00eek \u00fb tevnsaziy\u00ean n\u00fb \u00fb cih\u00ea y\u00ean mod\u00earn dicerib\u00eenin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Bi p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna fikr \u00fb hizra Kurdewariy\u00ea re roman j\u00ee weke st\u00earkek\u00ea dibiriqe \u00fb ge\u015fedan\u00ean n\u00fb ji xwe \u00e7\u00eadike.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Roman, dan\u00eena hizr \u00fb l\u00eeterat\u00fbra neteweyek\u00ea ye, ji ber hind\u00ea civaka ku xemla xwe ya netewey\u00ee \u00fb doza maf\u00ean xwe bi ser xistibe, romana w\u00ea j\u00ee xweber \u00fb bi awayek\u00ee paralel\u00eeya p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbna doza mil\u00ee \u00fb netewey\u00ee ge\u015f \u00fb p\u00ea\u015fve di\u00e7e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ji ber hind\u00ea em dikarin bib\u00eajin ku roman, rasterast gir\u00eaday\u00ee doz\u00ean netewey\u00ee, pi\u015fkiftin\u00ean p\u00eal\u00ean raman\u00ee \u00fb \u00eedeoloj\u00ee ye.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Weke t\u00ea zan\u00een, her \u00eedeoloj\u00ee; Ji xwe re karektereke jiyan\u00ea weke man\u00eefestoya jiyan\u00ea ji civaka l\u00ea dixebite re ava dike; Ev man\u00eefesto, tevger, rab\u00fbn \u00fb riw\u00ea\u015ft, reftar, nirx\u00ean sinc\u00ee \u00fb exlaq\u00ee \u00fb bingeh \u00fb st\u00fbn\u00ean jiyar\u00ea y\u00ean w\u00ea civak\u00ea li xwe digire. \u00cedeoloj\u00ee te\u015fe dide vana, hing\u00ea ev yek bi ziman\u00ea roman\u00ea, bi karekter\u00eezekirinan bo l\u00eeterat\u00fbra w\u00ea civak\u00ea t\u00eate p\u00eakan\u00een \u00fb te\u015feday\u00een.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ango, em di\u015f\u00ean bib\u00eajin ku romankar\u00ee di heman dem\u00ea de \u00e7\u00eakirin \u00fb dari\u015ftina binesaziya fikr\u00ee \u00fb exlaq\u00ee ya \u00eedeoloj\u00ee \u00fb doza civakek\u00ea ye.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ji ber hind\u00ea j\u00ee,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Her t\u00eepoloj\u00ee \u00fb karekter\u00ea\/a ku di roman\u00ea de ava dibe, rengek\u00ee w\u00ea civak\u00ea durist dike. Bircek\u00ea ji bedena w\u00ea \u00eedeolojiy\u00ea ava dike.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Romankar\u00ee, bi a min karek\u00ee \u00eedeoloj\u00eek e \u00fb rasterast t\u00eakildar e bi doz \u00fb deway\u00ean netewey\u00ee re. Romana Kurd\u00ee ya niha j\u00ee mirov dikare bi heman \u00e7av\u00ee binirx\u00eene.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Jixwe heke em p\u00eada\u00e7\u00fbneke sivik j\u00ee li ser serencama w\u00ea bikin, em \u00ea xweber bib\u00eenin ku romana me j\u00ee di van parametreyan re derbas dibe \u00fb di dan\u00eena hi\u015f\u00ea netewey\u00ee y\u00ea Kurd\u00ee de xwed\u00ee roleke kar\u00eeger \u00fb berbi\u00e7av e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">-Taybetiyeke roman\u00ea ew e ku f\u00eakiy\u00ea w\u00ea z\u00fb mezin nabe, ji ber w\u00ea dibe ku romana Kurd\u00ee ya \u00eero heye, z\u00fb bi z\u00fb bi ber\u00e7av nebe \u00fb di jiyana aktuel a Kurdan de gelek\u00ee ney\u00ea d\u00eetin, l\u00ea ev potansiyela z\u00eade nelivbar l\u00ea xwed\u00ee guhartineke bingeh\u00een \u00fb rastrerast t\u00eakildar\u00ea bi hi\u015f \u00fb binehi\u015fa mirovan, d\u00ea bere bere bi ge\u015fb\u00fbn \u00fb pelvedana doza netewey\u00ee ya Kurd re xwe n\u00ee\u015fan bide.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Heta niha bo romana me ya berdest, nirxandin \u00fb tesb\u00eet\u00ean hatine kirin t\u00eara xwe qelew \u00fb xwed\u00ee \u015fiyaneke guherde n\u00eenin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Hin tesb\u00eet ji vana ev in:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><b>Romana Gundewar\u00ee: <\/b>Ev gotin wek t\u00eagehek\u00ea di nav aliy\u00ean w\u00eajehez \u00ean Kurd\u00ee de kif\u015f \u00fb ayan b\u00fbye \u00fb li dor v\u00ea t\u00eageh\u00ea gelek\u00ee hatin \u00fb \u00e7\u00fby\u00een, melevan\u00ee \u00fb ber\u00eakdan\u00ean hizr\u00ee \u00fb raman\u00ee p\u00eak hatine.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ji bo tekst\u00ean Kurd\u00ee y\u00ean roja me t\u00eane niv\u00ees\u00een, ev t\u00eageh gelek\u00ee bernas e \u00fb gelek\u00ee li dar e. Heke h\u00fbn ji min bipirsin, ez \u00ea bib\u00eajim ku navl\u00eakirineke bi v\u00ee away\u00ee li ser k\u00eejan binemay\u00ea ye, div\u00ea em v\u00ea pirs\u00ea biqel\u00ea\u015fin \u00fb hili\u015fk\u00eavin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Gelo gava t\u00ea gotin romana Gundewar\u00ee, behs j\u00ea ew e ku romana me bi naveroka xwe behsa jiyana gundan dike, an mebest j\u00ea ti\u015ftek\u00ee d\u00ee ye, ku romana me nekariye \u00e7emk \u00fb diyardey\u00ean hizr\u00ee bidoz\u00eene \u00fb ten\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya veb\u00eajiya folklor\u00eek a civaka feodal de maye?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Weke t\u00ea zan\u00een, berhemek ne bi naveroka \u00e7\u00eerok \u00fb war\u00ea \u00e7\u00eeroka xwe, pirtir bi tevnsaz\u00ee, tekn\u00eek, ziman \u00fb l\u00eakan\u00eena karekter \u00fb t\u00eepoloj\u00eey\u00ean xwe dibe mijara \u00e7awaniy\u00ea\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Dibe ku tu ten\u00ea behsa jiyana \u015fivan \u00fb b\u00ear\u00eevanek\u00ea bik\u00ee \u2013ku ev remz\u00ean jiyana gundewar \u00fb zozan \u00fb kw\u00eastan\u00ee ne- l\u00ea heke te bi ramaneke bilind, zimanek\u00ee peht\u00ee, tekn\u00eeneke p\u00ea\u015fket\u00ee \u00fb vesaz bikaribe ev tevn\u00ea roman\u00ea r\u00easabe, w\u00ea dem\u00ea \u00e7u kes nikare bib\u00eaje, ev romaneke gundewar\u00ee ye, an j\u00ee gund\u00ee ye\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Gund\u00eet\u00ee bi xwe wek t\u00eageh xwe disp\u00eare ramaneke oryantal\u00eest\u00ee \u00fb piran\u00ee ji aliy\u00ea materyal\u00eest \u00fb \u00e7epgir\u00ean Kurd ve ji bo bi\u00e7\u00fbkxistina ramana feodal a gund\u00ean Kurdan hatiye bikaran\u00een, patenta v\u00ea t\u00eageh\u00ea bi xwe transfer e \u00fb awayek\u00ee rexney\u00ee y\u00ea civak\u00ea dide der.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Heta astek\u00ea weke bi\u00e7\u00fbkxistin j\u00ee t\u00ea de heye, loma ez bi xwe rast nab\u00eenim, wek \u00e7emk \u00fb diyarde em huner \u00fb w\u00eajeya xwe di w\u00ea b\u00eaj\u00eeng\u00ea bixin \u00fb li ser w\u00ea biserid\u00eenin\u2026 (Ev n\u00ear\u00eena min e)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ez we din\u00earim, ku heke em \u00ea civak\u00ea vesaz bikin \u00fb nesax\u00ee \u00fb ne\u00e7akiy\u00ean w\u00ea ba\u015f \u00fb durist bikin, diviya em j\u00earehi\u015fa xwe ya kult\u00fbr\u00ee ba\u015f anal\u00eez bikin, ba\u015f j\u00eak ve\u00e7ir\u00eenin \u00fb b\u00eay\u00ee ku duh\u00eeya xwe re\u015f \u00fb \u00eenkar bikin \u00fb li ser ramaneke \u00eethal \u00fb transfer \u00e7emka xwe saz bikin, em nexwe\u015fiy\u00ean w\u00ea derman bikin \u00fb ya n\u00fb li ser duh\u00eeya xwe deynin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">\u00c7i ko ramana ku bi reh \u00fb r\u00ee\u015fal\u00ean xwe negih\u00eajin zik \u00fb m\u00ealaka ax\u00ea, d\u00ea hilaw\u00eest\u00ee bim\u00eene \u00fb sist be. Weke ava berf\u00ea \u00e7awa baraneke gur, taveke ge\u015f l\u00eada d\u00ea z\u00fb bihele \u00fb bi\u00e7e\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ji Ereb\u00ea \u015eemo \u00fb bi vir de, ku sala 1926\u00ea ku \u015eivan\u00ea Kurmanca hing\u00ea bi ceste aniye \u00fb niv\u00eesiye, n\u00eaz\u00ee 91 sal li pey v\u00ea serhat\u00ee \u00fb \u00e7\u00eeroka romankariya kurd\u00ee mane.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">(Ez bi zan\u00een dib\u00eajim romankar\u00ee; \u00c7i ko ew bi ser\u00ea xwe kar e, endezyar\u00eeyek e; xwe li ser proje \u00fb bernameyek k\u00fbr \u00fb dir\u00eaj a bi r\u00eak\u00fbp\u00eak saz dike)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ev serhatiya ku n\u00eaz\u00ee sedsalek e, ku dem bi dem navber ketiy\u00ea \u00fb hatiye ber tef\u00een\u00ea, \u00fb bi hi\u015fyariya ruh\u00ea Kurdewar\u00ee y\u00ea li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea re d\u00eesa bi liv \u00fb bizav ketiye, di k\u00eejan cobaran re ki\u015fiyaye, h\u00eaja ye awirt\u00eadanek li ser b\u00eate kirin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Div\u00ea em romana xwe ji aliy\u00ea der\u00fbn\u00ee, civak\u00ee \u00fb hizr\u00ee ve bikaribin bidin ber merceka pirs\u00ea \u00fb bi\u015f\u00ean hin anal\u00eez\u00ean w\u00earek li ser bikin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ber\u00ee her ti\u015ft\u00ee Bakur\u00ea Roman\u00ea heta sal\u00ean 1990an j\u00ee mit \u00fb b\u00eadeng e. Livyan\u00ean hey\u00ee j\u00ee piran\u00ee li Diasporay\u00ea ne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Div\u00ea ev mijar bi ser\u00ea xwe weke serniv\u00eeseke taybet b\u00eate nirxandin. \u00c7i ko div\u00ea ber\u00ee her ti\u015ft\u00ee em portre \u00fb prof\u00eela van niv\u00eeskar\u00ean li diaspora dest bi v\u00ee kar\u00ee kiriye \u00fb xwe di ber v\u00ea xem\u00ea westandiye hinek\u00ee binasin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Nav\u00ea her\u00ee t\u00ea p\u00ea\u015f, Mehmet Uzun e. Cam\u00ear, xwedan nasnameyeke siyas\u00ee ye \u00fb xema w\u00ee ya siyas\u00ee \u00fb \u00eedeoloj\u00eek heye. W\u00ea dem\u00ea gava em roman\u00ean w\u00ee binirx\u00eenin, em ne\u00e7ar in li ser v\u00ea rastiy\u00ea ber\u00ea xwe bidin\u00ea.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Uzun, \u00e7i tema di roman\u00ean xwe de dane p\u00ea\u015f; Deng\u00ea jib\u00eerb\u00fbyiyan\u2026 Ekola Hewar\u00ea \u00fb binemala Berdirxaniyan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">W\u00ea dem\u00ea em p\u00ea dihesin ku Uzun\u00ee hewl daye hi\u015feke d\u00eerok\u00ee y\u00ea neteweperwer li ber xw\u00eaneran ron \u00fb zelal bike \u00fb li ser v\u00ee hi\u015f\u00ee hizrek\u00ea dah\u00eane. Xema Uzun\u00ee ne d\u00fbrketina w\u00ee ya ji wel\u00eat, derbider\u00ee \u00fb kesera kurd\u00ean Diaspora ya \u00eeroy\u00een e, belk\u00ee j\u00ee w\u00ee hewl daye weke berdewana w\u00ea jenerasyon\u00ea \u00fb weke encama qedera re\u015f a ku ew bi xwe j\u00ee t\u00eakel e, xwe bigih\u00eene duh\u00eeya n\u00eaz a binehi\u015fa \u00e7and\u00ee ya neteweya xwe \u00fb li ser hesta ayd\u00eeyet\u00ea AYD\u00ceYETEKE Netewey\u00ee ya n\u00fb bo Kurd\u00ean \u00eero durist bike\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Di heman \u00e7av\u00e7ovey\u00ea de nif\u015f\u00ea Dervey\u00ee Welat hema b\u00eaje li dor v\u00ea HIZR\u00ca bi v\u00ea xem\u00ea rahi\u015ftin dest\u00ea p\u00ean\u00fbsa xwe \u00fb ji duh \u00fb \u00eero hin portrey\u00ean bernas \u00ean binehi\u015fa netewey\u00ee dane r\u00fb \u00fb raber\u00ee xw\u00eaneran kirin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Helbet p\u00ea re ziman j\u00ee ji birc\u00ean dengb\u00eajiy\u00ea an\u00een xwar\u00ea \u00fb di r\u00eazik\u00ean niv\u00ees\u00ea de ji n\u00fb ve bi te\u015fe xist. Ev qonaxeke kaot\u00eek e \u00fb \u00ea\u015f \u00fb jan\u00ean w\u00ea gelek\u00ee t\u00fbj in\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Wek berdewama v\u00ea xelek\u00ea, bi sal\u00ean 90\u00ea re li Bakur\u00ea Roman\u00ea v\u00ea car\u00ea t\u00ee\u015fka roj\u00ea hilat \u00fb \u015fewqa xwe li ser axa xwe ya velemyay\u00ee \u00fb ker \u00fb kor lalkir\u00ee hilperand \u00fb birqand.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">\u00cad\u00ee, weke t\u00eajika p\u00ealvedana agir\u00ea \u015eore\u015fa PKK\u00ea a Bakur, Romana PKK\u00ea ya Bakur j\u00ee h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee bi r\u00fby\u00ea ax\u00ea re bi\u015fir\u00ee \u00fb ken\u00ea xwe li ser r\u00fby\u00ea w\u00ea diyar kir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Em ev nif\u015f\u00ea n\u00fb, gi\u015f zarok\u00ean v\u00ea p\u00eal\u00ea ne.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Romana me, ya \u015fore\u015f\u00ea ye. Em behsa \u00e7i bikin j\u00ee, ramana ku serdest\u00ea tekst\u00ean me ye xwe di bin \u00e7end t\u00eagehan de zal dike.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Weke<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Bindestiya Welat; \u015eewitandina gundan, zilma dewlet\u00ea, b\u00eabextiya navxwey\u00ee\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Bir\u00eena Ziman: Kurd\u00ean ber p\u00eala as\u00eemilasyon\u00ea, t\u00eakiliy\u00ean di navbera ziman\u00ea jor \u00fb j\u00ear de, bi v\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee pirsgir\u00eaka derbir\u00een \u00fb xwe\u00eefadekirin\u00ea<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Riy\u00ean \u00c7areseriy\u00ea: Ev j\u00ee weke \u015fore\u015f \u00fb berxwedan, ser\u00eehildan \u00fb encam\u00ean w\u00ea y\u00ean ku berd\u00eala wan leheng\u00ee \u00fb cangor\u00eet\u00ee ye.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Di romana me ya n\u00fb de te\u015fe \u00fb \u015f\u00eawaz\u00ean n\u00fb berdest dibin. Real\u00eezma Efs\u00fbn\u00ee gelek caran t\u00eate p\u00ea\u015f. Ji vana hem\u00fbyan bi w\u00eadetir, rexneya civak\u00ee \u00fb l\u00eager\u00eena asoy\u00ean n\u00fb di roman\u00ean me de ser\u00ee dihil\u00eene. Bandora \u015fore\u015f \u00fb \u00eedeolojiya w\u00ea, bi awayek\u00ee gelek\u00ee zal weke ku \u2018ruh\u00ea dem\u00ea\u2019 be berbi\u00e7av e \u00fb tekst\u00ean me te\u015fe dide.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">He\u00e7\u00ee niv\u00eeskar\u00ea bi Kurd\u00ee mij\u00fbl e, di heman dem\u00ea de wisa hest bi xwe dike ku ew neferek\u00ee \u00e7alak \u00ea v\u00ea \u015fore\u015fa hizr\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb mil\u00ee ya kurdewariy\u00ea ye \u00fb binhi\u015fa w\u00ee \u00eelem w\u00ee di bendeke w\u00ea dial\u00eene.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Helbet ev pir normal e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Kiras\u00ea roman\u00ea ziman e \u00fb ziman j\u00ee ruh \u00fb giyana w\u00ea netewey\u00ea ye. Berhemek heta ku nebe ruh\u00ea gel\u00ea ji nav hat\u00ee \u00fb w\u00ee ruh\u00ee zeft neke, ew \u00ea nikaribe s\u00eenor\u00ean derve bibez\u00eene \u00fb xwe di tanga y\u00ean xelk\u00ea bide.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Serkeftina romana kurd\u00ee paralel\u00ea bi serkeftina hizra kurd\u00eeniy\u00ea re yekser t\u00eakildar e.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Kurd\u00een\u00ee \u00e7end\u00een ge\u015f bibe romana w\u00ee j\u00ee xweber d\u00ea hin ge\u015f bibe \u00fb te\u015fe \u00fb \u015f\u00eawaz\u00ean n\u00fb li xwe peyda bike \u00fb bipi\u015fk\u00fbve.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Bi\u015fkiftin bi ser berzb\u00fbn \u00fb kemil\u00eena raman \u00fb doza w\u00ee ye. Ev t\u00eakiliyeke diyalekt\u00eek e \u00fb heke em di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de nen\u00earine pirs\u00ea dibe ku em xwe xelet bikin \u00fb ji niha ve ya xelk\u00ea bi serencama sed\u00ee salan bi dest ve \u00eenay\u00ee ji y\u00ean xwe bip\u00ean. Ev \u00ea bibe niv\u00eesl\u00eakirina li ser kerav\u00ean cemed\u00ea \u00fb d\u00ea bibe bendewariyeke p\u00fb\u00e7 \u00fb beyh\u00fbde ku ten\u00ea bi k\u00ear\u00ee herifandina h\u00eaviyan b\u00eat.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Romana me ge\u015f dibe, \u00e7i ko her ku di\u00e7e kurd\u00ee \u00fb kurd\u00een\u00ee dibe xwedan trend \u00fb bi pere dike. Bazara ku Xaniy\u00ea nemir wek \u2018kesad\u2019 nav l\u00ea kirib\u00fb, niha h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee kitomatan li xwe vediciv\u00eene.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">H\u00eav\u00ee, pi\u015fka her\u00ee qelew a biserketin\u00ea ye.<\/span><\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Roman<\/span><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\"><b>Roman<\/b>, t\u00eag\u00eeneke w\u00eajey\u00ee ya ku koka w\u00ea ji peyva \u201cRomanus\u201d ya lat\u00een\u00ee, ku t\u00ea wateya \u201c\u00e7\u00eeroka b\u00fbyera rast\u00een an j\u00ee n\u00eega\u015f\u00ee ya pex\u015fan\u201d t\u00ea ye.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Wek\u00ee cureyeke <\/span><a title=\"W\u00eaje\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/W%C3%AAje\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">w\u00eajey\u00ea<\/span><\/a><span style=\"font-family: Times New Roman;\">, p\u00eanasa \u00fb watedayina roman\u00ea ne ti\u015ftek\u00ee h\u00easan e. Lew ra roman j\u00ee wek\u00ee hem\u00fb curey\u00ean w\u00eajey\u00ea, wate \u00fb raveya w\u00ea li gora dem \u00fb r\u00eabaz\u00ean w\u00eajey\u00ee an j\u00ee hunermend\u00ean dem\u00ea t\u00ea guhertin. Mirov dikare bi kurtay\u00ee an di di wateyeke teng de bib\u00eaje roman, niv\u00ees\u00ean d\u00fbvdir\u00eaj y\u00ean ku b\u00fbyeran bi awayek\u00ee rast\u00een \u00fb bi zerengiyeke berfireh hildide dest \u00fb l\u00eakol\u00eena xislet, civak, n\u00ear\u00eet, hest \u00fb dah\u00fbrandina azweriy\u00ean mirov vedib\u00eaje ye. Armanca roman\u00ea, nasandina xisletan \u00fb ragihandina s\u00eawirandina b\u00easi\u00fbd\u00ee \u00fb hejaniyan ya ku bi alaviya b\u00fbyeran t\u00ea vegotin e. Romana xurt \u00fb sergewer dikare xwe bi her away\u00ee bikirmi\u015f\u00eene, bikeve her dir\u00fbv\u00ee \u00fb cih\u00ea cih\u00ea ji her m\u00eajiy\u00ee, ji her bedewiy\u00ea \u00fb her mezinahiy\u00ea re bibe navg\u00een. Dikare bang li her n\u00eega\u015fbaziy\u00ea \u00fb rast\u00eeb\u00eeniy\u00ea\/\u00ea bike \u00fb gelek deriy\u00ean nepen\u00ee y\u00ean gerd\u00fbn\u00ea li mirov veke.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Her romanek jiyanek\u00ea, c\u00eehanek\u00ea heta mirov dikare bib\u00eaje xwezayek\u00ea \u015firove dike. Di tev\u00ea romanan de tukes nikare li du kes an j\u00ee du qewm\u00een\u00ean ji hev rast b\u00ea. Heta di tev\u00ea w\u00eajey\u00ea de tu kes nikare li du romanniv\u00ees\u00ean ji hev rast were. Roman, digel \u015fewqdana civak\u00ee, di bin daraza fermana fikr \u00fb ramana romanniv\u00ees de dim\u00eene. Roman mir\u00eaka sinc \u00fb gerd\u00ee\u015f\u00ean civak\u00ea ye. Roman camid\u00ee ye. Ew ti\u015ftek\u00ee ve\u015fart\u00ee nah\u00eale \u00fb d\u00eemena ku dib\u00eene bi awayek\u00ee e\u015fkere hildide dest. Ti\u015ftek\u00ee ku di jiyana rast\u00een de hebe \u00fb derbas\u00ee roman\u00ea nebe n\u00een e. Di roman\u00ea de s\u00eenor nay\u00ea dan\u00een. Lew ra di roman\u00ea de h\u00eaman\u00ean ku ji rastiy\u00ea t\u00eane wergirtin h\u00eaza niga\u015f \u00fb dewlemendiya hundir\u00ee ya romanniv\u00ees xurtir dike \u00fb heta hey\u00een\u00ean jiyana rast\u00een li pey xwe dixirik\u00eene. Bo w\u00ea gelek caran t\u00ea gotin ku romanniv\u00ees mirov\u00ea ku ji xwe bi d\u00fbr ket\u00ee ye. Bel\u00ea ne qure ye; dilnizm e. Ew her gav xwe li pey leheng\u00ean xwe dihe\u015fif\u00eene. Ew kes\u00eak\u00ee\/e fe\u015fart\u00ee \u00fb winda ye. Tu kes nikare w\u00ee\/\u00ea di roman\u00ea de bib\u00eene. Car caran wek\u00ee siyek\u00ea dide pey leheng\u00ean xwe, w\u00ee\/\u00ea di\u015fop\u00eene \u00fb b\u00eadeng dime\u015fe. Romanniv\u00ees, leheng\u00ea xwe ber bi g\u00eatiyeke n\u00fb de dixirik\u00eene. Peyre hin bi hin mirov diki\u015f\u00eene nav rak\u00ea\u015far\u00ee, dilniwaz\u00ee \u00fb ve\u015far\u00eetiya jiyana leheng\u00ean ku ew bixwe par\u00e7eyek ji jiyana me ya rasteq\u00een in. Jixwe romana rasteq\u00een j\u00ee ev e. Ango, div\u00ea ku romanniv\u00ees r\u00eabayeke caw\u00eedan efsaney\u00ee bide \u00e7\u00eerok\u00ea. \u00c7end\u00ee ku \u00e7et\u00een be j\u00ee, ev \u00e7awan\u00ee bo roman \u00fb w\u00eajey\u00ea p\u00eawist\u00eeb\u00fbneke gir\u00eeng \u00fb j\u00eanager e.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Daraza ku em derbar\u00ea romanniv\u00ees de didin, gir\u00eaday\u00ee pir\u00ee an j\u00ee hindikiya ti\u015ft\u00ean nenasbar y\u00ean ku a\u015fkerekirina kurah\u00ee, xwe\u015fik\u00ee \u00fb bedewiya \u015fayesandin\u00ea dike ye. Digel hem\u00fb ti\u015ft\u00ee d\u00eesa j\u00ee ne p\u00eakan e ku mirov dikaribe bandora dem\u00ea an j\u00ee merc\u00ean d\u00eerok\u00ee, civak\u00ee \u00fb abor\u00ee y\u00ean li ser roman\u00ea mandele bike.<\/span><\/span><\/p>\n<table border=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<h2><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">Naverok<\/span><\/span><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Roman#Curey.C3.AAn_roman.C3.AA\"><span style=\"font-family: Calibri;\">1 Curey\u00ean roman\u00ea<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Roman#Curey.C3.AAn_roman.C3.AA_y.C3.AAn_bingeh.C3.AEn\"><span style=\"font-family: Calibri;\">1.1 Curey\u00ean roman\u00ea y\u00ean bingeh\u00een<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Roman#Roman_li_gora_r.C3.AAbaz.C3.AAn_w.C3.AAjey.C3.AE\"><span style=\"font-family: Calibri;\">1.2 Roman li gora r\u00eabaz\u00ean w\u00eajey\u00ee<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Roman#Roman_li_gora_mijar.C3.AAn_xwe\"><span style=\"font-family: Calibri;\">1.3 Roman li gora mijar\u00ean xwe<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Roman#Li_gora_.C5.9F.C3.AAwaza_vegotin.C3.AA\"><span style=\"font-family: Calibri;\">1.4 Li gora \u015f\u00eawaza vegotin\u00ea<\/span><\/a><\/span><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Roman#H.C3.AAman.C3.AAn_roman.C3.AA\"><span style=\"font-family: Calibri;\">2 H\u00eaman\u00ean roman\u00ea<\/span><\/a><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">Curey\u00ean roman\u00ea<\/span><\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Wek\u00ee t\u00eazan\u00een di derbar\u00ea roman\u00ea de di navbera romanniv\u00ees \u00fb vekol\u00eener\u00ean w\u00eajey\u00ea de gelek ner\u00een\u00ean cur be cur hene. Bel\u00ea ne p\u00eakan e ku mirov van hem\u00fb n\u00ear\u00eenan pevg\u00eeh\u00eene an p\u00eanaseke xuya \u00fb a\u015fkere bo roman\u00ea dayne. Bi h\u00eem\u00ee gava ku mirov di maweya m\u00eajuy\u00ea de berhem\u00ean romanniv\u00ees \u00fb w\u00eajevanan li ber \u00e7avan radix\u00ea, s\u00ea curey\u00ean roman\u00ea y\u00ean bingeh\u00een derdikevin p\u00ea\u015fber\u00ee me\u00a0:<\/span><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">Curey\u00ean roman\u00ea y\u00ean bingeh\u00een<\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Romana destanwar\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Romana_destanwar%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana destanwar\u00ee<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (ep\u00eek)\u00a0: Ev roman, serenc \u00fb serp\u00eahatiy\u00ean lehengek\u00ee\/e tek xislet y\u00ean westar vedib\u00eaje. Di v\u00ea roman\u00ea de l\u00eaqewm\u00een b\u00ea rawestan diguherin, bel\u00ea leheng heman e. Qet naguhere.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Romana dil\u015fewat (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Romana_dil%C5%9Fewat&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana dil\u015fewat<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (dramat\u00eek)\u00a0: Ev roman, guhertina leheng ya li hember l\u00eaqewm\u00een \u00fb jiyan\u00ea vedib\u00eaje. Di v\u00ea roman\u00ea de leheng bi dem\u00ea re t\u00ea guhertin. Tevger z\u00eade xwe nade p\u00ea\u015f; b\u00eatir der\u00fbniya leheng derbas\u00ee p\u00ea\u015f dibe.<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Romana co\u015fdar (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Romana_co%C5%9Fdar&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana co\u015fdar<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (l\u00eer\u00eek)\u00a0: Ev roman, ji jiyan \u00fb mirov b\u00eatir, bi awayek\u00ee hunermendane xebitandina herka giyana mirov vedib\u00eaje. Di v\u00ea roman\u00ea de b\u00eatir n\u00eega\u015f, saw\u00ear, dilwas\u00ee \u00fb hest\u00ean nehevgirt\u00ee xwe didine p\u00ea\u015f; ango di roman\u00ea de her gav mirov wek\u00ee kesek\u00ee\/e heliyay\u00ee dixuye. Mirov dikare romana <\/span><a title=\"Goethe\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Goethe\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Goethe<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> ya bi bi nav\u00ea <\/span><a title=\"Werther (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Werther&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Werther<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> wek\u00ee minak n\u00ee\u015fan bide.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Digel van hers\u00ea curey\u00ean bingeh\u00een y\u00ea roman\u00ea, d\u00eesa mirov dikare gelek caran taybetiy\u00ean van hers\u00ea \u015f\u00eawazan di heman roman\u00ea de li nik hev j\u00ee bib\u00eene.<\/span><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">Roman li gora r\u00eabaz\u00ean w\u00eajey\u00ee<\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean romant\u00eek (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_romant%C3%AEk&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean romant\u00eek<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean rast\u00eeb\u00een (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_rast%C3%AEb%C3%AEn&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean rast\u00eeb\u00een<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (real\u00eest)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean siru\u015ft\u00eepar\u00eaz (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_siru%C5%9Ft%C3%AEpar%C3%AAz&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean siru\u015ft\u00eepar\u00eaz<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (natural\u00eest)<\/span><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">Roman li gora mijar\u00ean xwe<\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean serp\u00eahatiyan (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_serp%C3%AAhatiyan&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean serp\u00eahatiyan<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (M\u00eenak; Romana <\/span><a title=\"Alekxan Dumas (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Alekxan_Dumas&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Alekxan Dumas<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> ya bi nav\u00ea \u201cS\u00ea Cengawer\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean d\u00eerok\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_d%C3%AErok%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean d\u00eerok\u00ee<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean der\u00fbn\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_der%C3%BBn%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean der\u00fbn\u00ee<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean gerd\u00ee\u015f (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_gerd%C3%AE%C5%9F&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean gerd\u00ee\u015f<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\">\u00ee<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean rast\u00eeb\u00eeniy\u00ean civak\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_rast%C3%AEb%C3%AEniy%C3%AAn_civak%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean rast\u00eeb\u00eeniy\u00ean civak\u00ee<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean qerf\u00ee-m\u00eezah\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_qerf%C3%AE-m%C3%AEzah%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean qerf\u00ee-m\u00eezah\u00ee<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (M\u00eenak; Roman\u00ean <\/span><a title=\"Aziz Nesin\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Aziz_Nesin\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Aziz Nesin<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\">)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean dozey\u00ea (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_dozey%C3%AA&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean dozey\u00ea<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean her\u00eam\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_her%C3%AAm%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean her\u00eam\u00ee<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean b\u00eaganey\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_b%C3%AAganey%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean b\u00eaganey\u00ee<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (egzot\u00eek)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean fen\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_fen%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean fen\u00ee<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (Minak; roman\u00ean <\/span><a title=\"Jules Verne (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Jules_Verne&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Jules Verne<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\">)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean pol\u00eesiye (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_pol%C3%AEsiye&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean pol\u00eesiye<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean spor\u00ea (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_spor%C3%AA&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean spor\u00ea<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean j\u00eenen\u00eegar\u00eey (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_j%C3%AEnen%C3%AEgar%C3%AEy&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean j\u00eenen\u00eegar\u00eey<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (biyograf\u00eek) ( M\u00eenak; romana <\/span><a title=\"Victor Hugo\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Victor_Hugo\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Victor Hugo<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> ya bi nav\u00ea \u201cWek\u00ee Xewn\u00ea\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean lewiran (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_lewiran&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean lewiran<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (M\u00eenak; romana <\/span><a title=\"Jack London\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Jack_London\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Jack London<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> ya bi nav\u00ea \u201cXwina Gur\u201d)<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><a title=\"Roman\u00ean zarokan (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Roman%C3%AAn_zarokan&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Roman\u00ean zarokan<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\"> (M\u00eenak; \u201cPoliyanna\u201d)<\/span><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #4f81bd; font-family: Times New Roman; font-size: small;\">\u00a0<\/span><\/h3>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">Li gora \u015f\u00eawaza vegotin\u00ea<\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">B\u00fbyer\u00ean roman\u00ea bi away\u00ean pirc\u00fbre t\u00eane vegotin\u00a0:<\/span><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana ku ji aliy\u00ea kes\u00ea s\u00eayem\u00een t\u00ea vegotin<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana ku bi \u015f\u00eawaza serboriy\u00ea t\u00ea vegotin<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana ku bi \u015f\u00eawaza namey\u00ea t\u00ea vegotin<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana ku bi \u015f\u00eawaza diyalog\u00ea t\u00ea vegotin<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana ku bi \u015f\u00eawaza mirov xwe bixwe dikeve nava serboriyan t\u00ea vegotin<\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Romana ku bi riya wes\u00eeqeyan t\u00ea vegotin<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #4f81bd;\"><span style=\"font-family: Cambria;\">H\u00eaman\u00ean roman\u00ea<\/span><\/span><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Li gora r\u00eabaz \u00fb qa\u00eedey\u00ean roman\u00ea an j\u00ee l\u00eeterat\u00fbra w\u00eajey\u00ee hinek h\u00eaman\u00ean roman\u00ea hene\u00a0:<\/span><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">B\u00fbyer: Romanniv\u00ees, mijara romana xwe qas\u00ee ku ji jiyana rojane digire dikare ji d\u00eerok, \u00e7\u00eerok, \u00e7\u00eervanok \u00fb m\u00eetolojiy\u00ea j\u00ee bigire. Bi rast\u00ee mijara roman\u00ea, ji navg\u00eena derbir\u00eena hest \u00fb raman \u00fb n\u00ear\u00eena romanniv\u00ees p\u00eave ne ti\u015ftek\u00ee din e. \u00c7i \u015fayesandina jiyana rojane \u00fb \u00e7i j\u00ee raster\u00ea vegotina g\u00eatiya xwe ya hundir\u00ee, hest, n\u00eega\u015f, xewn an j\u00ee n\u00ear\u00een\u00ean xwe y\u00ean derbar\u00ea jiyan \u00fb c\u00eehan\u00ea; \u00e7i dibe bila bibe, her hunermendek di kar\u00ea xwe de jiyaneke nip\u00een\u00fb \u00fb cih\u00eareng radixe ber \u00e7avan. Bi xwezay\u00ee ev jiyana ku di roman\u00ea de t\u00ea \u015fayesandin ne jiyaneke rasteq\u00een e. Bel\u00ea mirov dikare bib\u00eaje ew sentez an j\u00ee \u015firovekirina jiyana rast\u00een e. Heta jiyana roman\u00ea ji jiyana rast\u00een t\u00eertir \u00fb girantir e. Romanniv\u00ees hin be\u015f\u00ean jiyana rojane y\u00ean yeknesak (monoton) dide al\u00ee \u00fb ji xwe re (bo romana xwe) be\u015f\u00ean man\u00eedar hilt\u00eene. Peyre wan bi awayek\u00ee hunermendane digih\u00eene hev \u00fb jiyaneke n\u00fb derdixe hol\u00ea.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Kes (kesan): B\u00ea\u015fik kes\u00ean ku di roman\u00ea t\u00ea behsa wan t\u00ea kirin mirov bi xwe ne. Ji ber ku romanniv\u00ees bixwe j\u00ee mirov e, dinavbera w\u00ee\/\u00ea \u00fb leheng\u00ea\/a romana w\u00ee\/\u00ea de p\u00eawendiyeke zexm \u00fb cih\u00ea xwe dide p\u00ea\u015f. Ev p\u00eawendiya taybet di tu \u015fax\u00ean huner\u00ea de j\u00ee xwe bi v\u00ee away\u00ee nikare bide der. Bo m\u00eenak\u00a0: W\u00eanesaz an peykertra\u015fek \u00e7end\u00ee ku nexwaze j\u00ee d\u00eesa dibe ku di hunera xwe de ji bil\u00ee mirovan heyberek\u00ee din veb\u00eaje. Bel\u00ea romanniv\u00ees k\u00eam-z\u00eade (pir-hindik) ji peyv \u00fb gotin\u00ean ku hest \u00fb raman, k\u00eaf \u00fb co\u015f an xemg\u00eeniy\u00ean w\u00ee\/w\u00ea t\u00eene zim\u00ean kesayetiyek\u00ea p\u00eak t\u00eene \u00fb li gora dil\u00ea xwe zayend \u00fb navek\u00ee l\u00ea dike. Ango kes \u00fb leheng gelek caran ew bi xwe ye. Bi v\u00ee away\u00ee kes\u00ean ku di roman\u00ea de c\u00ee digirin ew kes\u00ean ku di m\u00eajiy\u00ea romanniv\u00ees c\u00ee digirin bi xwe ne.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">P\u00eawendiya Navbera Kesan: Di navbera kes \u00fb leheng\u00ean roman\u00ea de gelek p\u00eaywendiy\u00ean cur be cur hene. Di roman\u00ea de kes \u00fb leheng, ji hev hez dikin, ji hev didexisin, dixwazin tola xwe ji hev bist\u00eenin, an j\u00ee al\u00eekariya hev dikin. Di roman\u00ea de ev peywend\u00ee gelek caran di ev\u00eeneke s\u00eakuj (s\u00eago\u015fe) de as\u00ea dibe. Du m\u00ear ji jinek\u00ea, an berevajiy\u00ea w\u00ea, du jin ji m\u00earek\u00ee hez dikin. P\u00eawendiya navbera kesan li gora rew\u015fa b\u00fbyer\u00ea te\u015fe digire \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena navbera wan ya li hember\u00ee hev j\u00ee bi w\u00ee away\u00ee didome.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Bel\u00ea di romana rast\u00eeb\u00een ya komal\u00ee de mijara bingeh, t\u00eako\u015f\u00eena navbera \u00e7\u00eenan e. Di \u015f\u00eawaza roman\u00ean wisa de t\u00eakiliya navbera kesan, wek\u00ee l\u00eakdana navbera karker \u00fb karsaz, axa \u00fb gund\u00ee, le\u015fker \u00fb ger\u00eela derdikeve hol\u00ea.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Di romana gerd\u00ee\u015f\u00ee de, t\u00eako\u015fana takekes ya li hember\u00ee civak\u00ea \u00fb helwesta w\u00ee ya li dij\u00ee kevne\u015fopiyan derdikeve p\u00ea\u015f.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Times New Roman;\">Di berhem\u00ean romanniv\u00ees\u00ea co\u015fdar an j\u00ee di romana l\u00eer\u00eek de bingeh, l\u00eakdana mirov ya bi xwe re ango hest\u00ean kes y\u00ean binakok \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena hundir\u00ee ye. Car caran j\u00ee ev t\u00eako\u015f\u00een\u00ean hundir\u00ee \u00fb dervey\u00ee di roman\u00ea de li nik hev an di hundir hev de t\u00ea d\u00eetin.<\/span><\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Dem: Yek ji h\u00eaman\u00ean roman\u00ea y\u00ean bingeh\u00een j\u00ee dem e. L\u00eaqewm\u00een\u00ean ku di roman\u00ea de c\u00ee digirin, an j\u00ee guhertina mirovan ya ku bingeha roman\u00ea digire, di hundir\u00ea demek\u00ea de p\u00eak t\u00ea. Dixwaze bila romanniv\u00ees \u015fayesandina eyama xwe bike \u00fb dixwaze bila heyneke d\u00eerok\u00ee veb\u00eaje an j\u00ee dixwaze bila demeke demande hilde dest, di romana w\u00ee\/\u00ea teqez h\u00eamana dem\u00ea heye.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">C\u00ee: Di roman\u00ea de ji cih\u00ea ku b\u00fbyer l\u00ea diqewime re wargeh (mekan) t\u00ea gotin. Di navbera jiyana leheng\u00ea\/a roman\u00ea \u00fb wargeh de p\u00eawendiyeke j\u00eanager heye. Ji ber ku di navbera mirov\u00ea ku li gund \u00fb baj\u00ear dij\u00ee de cuday\u00ee heye, her romanniv\u00ees, leheng\u00ea\/a xwe, li gora rew\u015fa civak\u00ee li wargehek\u00ee bihingam \u00fb guncaw bi cih dike. Bi v\u00ee away\u00ee wargeh wek\u00ee dekorek\u00ea di her roman\u00ea de cihek\u00ee gir\u00eeng digire. Ancax di hin romanan de wargeh ji dekoratiy\u00ea derdikeve; dibe p\u00eakereke wisa gir\u00eeng ku bandor\u00ea li ser jiyan \u00fb hest\u00ean leheng\u00ea roman\u00ea dike. Bo nim\u00fbne\u00a0: Du wargeh\u00ean ji hev cuda, an j\u00ee hevnasiya leheng\u00ea\/a roman\u00ea ya bi du civak \u00fb \u015farezahiy\u00ean dur\u00ee hev , dibe sedema \u015fa\u015f\u00ee \u00fb tew\u015fb\u00fbna w\u00ee\/\u00ea<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Hawirdora Komal\u00ee (civak)\u00a0: Di her roman\u00ea de wek\u00ee her mirov\u00ee\/\u00ea hawirdoreke komal\u00ee ya leheng\u00ea roman\u00ea j\u00ee heye. Leheng, car heye xizan car heye zeng\u00een e. Her wiha hin caran nezan \u00fb hin caran j\u00ee t\u00ear zana ye. Car heye n\u00eejadperest e. Oldar e. Car heye, p\u00ea\u015fver\u00fb \u00fb \u015fore\u015fger e. Gelek caran j\u00ee xwed\u00ee p\u00ee\u015fe \u00fb hokar e. Di roman\u00ea de hawirdora civak\u00ee bi du be\u015fan derdikeve p\u00ea\u015fber\u00ee mirov. Yek; civaka ku leheng p\u00eagir\u00ea w\u00ea ye. Du; haw\u00eerdora komal\u00ee ya ku leheng t\u00ea de dij\u00ee ye. Ev herdu haw\u00eerdor hin caran heman e \u00fb hin caran j\u00ee cih\u00ea ye. Gava ku cih\u00ea be di navbera leheng \u00fb civak\u00ea de l\u00eakdan, b\u00eaaheng\u00ee an j\u00ee nebanekt\u00ee \u00fb ne lihev\u00ee r\u00fb dide. \u00c7end\u00ee ku banektiya mirov\u00ea\/a gund\u00ee bi baj\u00ear re \u00e7et\u00een be; ya mirov\u00ea\/a bajar\u00ee j\u00ee bi gund re ew qa \u00e7et\u00een e.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Der\u00fbn\u00ee (<\/span><a title=\"Ps\u00eekoloj\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Ps%C3%AEkoloj%C3%AE\"><span style=\"font-family: Calibri;\">ps\u00eekoloj\u00ee<\/span><\/a><span style=\"font-family: Calibri;\">): Mirov di jiyana f\u00eezyoloj\u00eek, ps\u00eekoloj\u00eek \u00fb komelayet\u00ee de wek\u00ee tevayiyek\u00ea t\u00ea d\u00eetin. Romanniv\u00ees\u00ea\/a serket\u00ee, mirov bi v\u00ea tevayiy\u00ea hilde dest \u00fb bi awayek\u00ee hunermendane w\u00ea pirealiya w\u00ee\/\u00ea dinirx\u00eene. \u00c7end\u00ee ku gir\u00eengdayina dah\u00fbrandina der\u00fbn\u00ee, p\u00eatir di romana psokoloj\u00eek de derdikeve p\u00ea\u015f d\u00eesa j\u00ee her romanniv\u00ees b\u00eagav\u00ee dah\u00fbrandin \u00fb \u015fayesandina g\u00eatiya hundir\u00ee ya leheng\u00ea xwe dibe. An na romanniv\u00ees nikare bi temam\u00ee leheng\u00ea xwe bi xwendevan bide nasandin. Bo ku mirov dikaribe bizav \u00fb tevger\u00ean leheng\u00ean roman\u00ea binirx\u00eene bi qas\u00ee p\u00eaker\u00ean ku bandor\u00ea li ser tevger\u00ea dike, hewcey\u00ee bi t\u00eagih\u00ee\u015ftina sedem\u00ean der\u00fbn\u00ee j\u00ee heye.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Gel\u015f\u00ean Felsef\u00ee: Di hin romanan de gel\u015f\u00ean der\u00ee sir\u00fb\u015ft\u00ee (metaf\u00eez\u00eek) j\u00ee wek\u00ee mijar t\u00eane neqandin. Romanniv\u00ees car caran di g\u00eatiya ku t\u00ea d\u00eetin re dibuhire, p\u00eawendiy\u00ea bi g\u00eatiya ku nay\u00ea d\u00eetin re dat\u00eene \u00fb hewl dide ku raz \u00fb nepeniya w\u00ea biferis\u00eene.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">Bast\u00fbr \u00fb Plana Roman\u00ea: Di h\u00eaman\u00ean pircure y\u00ean roman\u00ea de pevgir\u00eadayiya b\u00fbyeran li gora heyn, r\u00eabaz\u00ean w\u00eajey\u00ee \u00fb romaniv\u00eesan gelek caran diguhere. \u00cecar romanniv\u00ees, her gav hunerwer\u00ee \u015fanpaziya xwe di bihevxistina h\u00eaman\u00ean pircure y\u00ean ku di jiyana mirov de c\u00ee digirin de n\u00ee\u015fan bide. Di vir de r\u00eaz kirina b\u00fbyeran \u00fb eyar kirina dem\u00ea j\u00ee gelek\u00ee gir\u00eeng e. Romanniv\u00ees\u00ea\/a h\u00eazdar \u00fb serket\u00ee, di jiyana mirovan de qewameke gir\u00eeng hilde dest \u00fb hem\u00fb b\u00fbyer\u00ean din li d\u00fb w\u00ea r\u00eaz dike an li dora w\u00ea diciv\u00eene. Veguh\u00eaziya b\u00fbyer\u00ean jiyan\u00ea y\u00ean lihevket\u00ee ne roman e. \u00c7imk\u00ee di roman\u00ea de bijarte \u00fb sentez gelek\u00ee gir\u00eeng in \u00fb heta mirov dikare bib\u00eaje du h\u00eaman\u00ean bingeh\u00een in.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"font-family: Calibri;\">\u015e\u00eawaz: Di roman\u00ea de \u015f\u00eawaz gelek\u00ee muh\u00eem e. Bel\u00ea \u015f\u00eawaza roman\u00ea j\u00ee li gora romanniv\u00ees \u00fb r\u00eabaz\u00ean w\u00eajey\u00ea dihuhere. Wek\u00ee hem\u00fb berhem\u00ean w\u00eajey\u00ee y\u00ean din, roman j\u00ee z\u00eadetir bi \u015f\u00eawaza xwe dij\u00ee \u00fb li ser piyan dim\u00eene. Ji do heta \u00eero navdar\u00ee \u00fb nirxdariya romanniv\u00ees\u00ean klas\u00eek \u00fb n\u00fbjen hem\u00fb bi saya bikaran\u00eena ziman\u00ea \u015f\u00eawaza wan hatiye parastin. Her niv\u00eeskarek xwediy\u00ea \u015f\u00eawazeke xwe ya taybet e. \u015e\u00eawaza a\u00eed\u00ee roman\u00ea n\u00een e; \u015f\u00eawaza a\u00eed\u00ee romanniv\u00ees heye. Wek\u00ee m\u00eenak\u00a0: Gava ku Balzac roman\u00ea j\u00ee biniv\u00eese d\u00ea wek\u00ee Balzac \u00fb ceribandin\u00ea j\u00ee biniv\u00eese d\u00ea wek\u00ee Balzac biniv\u00eese. Her wiha, \u015f\u00eawaza Proust ne wek\u00ee ya Stendhal e. \u015e\u00eawaz, dir\u00fbvp\u00eaxistin \u00fb genc\u00eeneyeke peyv\u00ea ya her niv\u00eeskar an romanniv\u00ees\u00ee\/\u00ea ji hev cih\u00ea ye \u00fb xweser e.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><b>Ereb\u00ea \u015eemo<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ereb\u00ea \u015eemo<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\"><b>Ereb\u00ea \u015eemo<\/b> (* <a title=\"23'\u00ea kew\u00e7\u00ear\u00ea\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/23%27%C3%AA_kew%C3%A7%C3%AAr%C3%AA\">23&#8217;\u00ea kew\u00e7\u00ear\u00ea<\/a> <a title=\"1897\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/1897\">1897<\/a>&#8216;a li <a title=\"Qers\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Qers\">Qers<\/a>\u00ea; \u2020 <a title=\"21'\u00ea gulan\u00ea\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/21%27%C3%AA_gulan%C3%AA\">21&#8217;\u00ea gulan\u00ea<\/a> 1978&#8217;a li <a title=\"\u00car\u00eevan\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Ar%C3%AEvan\">\u00car\u00eevan<\/a>\u00ea) anj\u00ee <b>Ereb \u015eam\u00eelov<\/b> <a title=\"Niv\u00eeskarek\u00ee kurd (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Niv%C3%AEskarek%C3%AE_kurd&amp;action=edit&amp;redlink=1\">niv\u00eeskarek\u00ee kurd<\/a> b\u00fb \u00fb weke bav\u00ea romana <a title=\"Kurd\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Kurd%C3%AE\">kurd\u00ee<\/a> t\u00ea binav kirin. Yekem\u00een romana kurd\u00ee ya ku bi kurd\u00ee hatiye we\u015fandin, &#8220;<a title=\"\u015eivan\u00ea Kurmanca\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eivan%C3%AA_Kurmanca\">\u015eivan\u00ea Kurmanca<\/a>&#8221; niv\u00eesiye. Ereb\u00ea \u015eemo ji malbatek \u015f\u00eax\u00ean <a title=\"\u00caz\u00eedi\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/%C3%8Az%C3%AEdi\">\u00eaz\u00eediya<\/a> b\u00fb. \u015eemo di 23&#8217;\u00ea kew\u00e7\u00ear\u00ea 1897&#8217;an de li <a title=\"Gund\u00ea Susuz\u00ea (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Gund%C3%AA_Susuz%C3%AA&amp;action=edit&amp;redlink=1\">gund\u00ea Susuz\u00ea<\/a> li nav\u00e7eya <a title=\"Qers\u00ea\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Qers%C3%AA\">Qers\u00ea<\/a>, ku di w\u00ea heyam\u00ea de di bin desthilatiya <a title=\"R\u00fbsya\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%BBsya\">R\u00fbsyay<\/a>\u00ea de b\u00fb, hatiye dinyay\u00ea. Ereb \u015eemo xwendina xwe ya p\u00ea\u015f\u00ee diqed\u00eene. Di sala 1913&#8217;an de, dema ku 16 sal\u00ee b\u00fb derbas\u00ee ser kar\u00ea paletiy\u00ea dibe.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Ereb\u00ea \u015eemo ji bil\u00ee ziman\u00ea kurd\u00ee, wel\u00ea j\u00ee bi <a title=\"R\u00fbs\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%BBs%C3%AE\">r\u00fbs\u00ee<\/a>, <a title=\"Tirkiya osman\u00ee (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Tirkiya_osman%C3%AE&amp;action=edit&amp;redlink=1\">tirkiya osman\u00ee<\/a>, <a title=\"Yewnan\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Yewnan%C3%AE\">yewnan\u00ee<\/a>, <a title=\"Ziman\u00ea ermen\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Ziman%C3%AA_ermen%C3%AE\">ermen\u00ee<\/a>, <a title=\"Gurc\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Gurc%C3%AE\">gurc\u00ee<\/a>, <a title=\"Alman\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Alman%C3%AE\">alman\u00ee<\/a> \u00fb <a title=\"Azer\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Azer%C3%AE\">azer\u00ee<\/a> zanib\u00fb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Bi biryara hukumeta Sovyeta ber\u00ea \u00fb Ermen\u00eestan\u00ea Ereb\u00ea \u015eemo \u00fb Isahak Marog\u00fblov dest bi amadekirina <a title=\"Alfabeya \u015eemo-Marog\u00fblov\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Alfabeya_%C5%9Eemo-Marog%C3%BBlov\">alfabeta kurd\u00ee ya bi t\u00eep\u00ean lat\u00een\u00ee<\/a> kirin \u00fb di sala 1928&#8217;an de kar\u00ea xwe bi daw\u00ee an\u00een. Wan di sala 1929&#8217;a yekem\u00een pirt\u00fbka bi kurdiya lat\u00een\u00ee li cihan\u00ea bi sernav\u00ea \u201cX\u0298-x\u0298 hinbuna xandina nvisara kurman\u00e7i\u201c (&#8220;Xwe bi Xwe H\u00eenb\u00fbna Kurmanc\u00ee&#8221;) \u00e7ap kirin. Ereb\u00ea \u015eemo herwiha yek ji damezr\u00eaner\u00ean rojnameya <a title=\"Rya teze\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Rya_teze\">Rya teze<\/a> b\u00fb.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Di sala 1931&#8217;\u00ea de Ereb\u00ea \u015eemo li Leningrad\u00ea rast\u00ee <a title=\"Qanat\u00ea Kurdo\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Qanat%C3%AA_Kurdo\">Qanat\u00ea Kurdo<\/a> t\u00ea \u00fb hevaltiyeke ba\u015f di navbera wan de \u00e7\u00eadibe. Ji wir dest bi xebata literatur\u00ee \u00fb zanist\u00ee dike. Li w\u00ea der\u00ea niv\u00ees\u00ean di der bar\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean <a title=\"Ziman\u00ea kurd\u00ee\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Ziman%C3%AA_kurd%C3%AE\">ziman\u00ea kurd\u00ee<\/a> de amade dike \u00fb li <a title=\"Ermenistan\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Ermenistan\">Ermenistan<\/a>\u00ea \u00e7ap dike. Di sala 1937&#8217;an de ji aliy\u00ea <a title=\"Stal\u00een\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Stal%C3%AEn\">Stal\u00een<\/a> ve t\u00ea sirg\u00fbnkirin, w\u00ee di\u015f\u00eenin qeraxa <a title=\"Ok\u00earna (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Ok%C3%AArna&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Ok\u00earna<\/a> cemid\u00ee. Heta sala 1956&#8217;an ew li w\u00ea der\u00ea dim\u00eene. Pi\u015ft\u00ee mirina Stal\u00een ew azad dibe \u00fb careke din vedigere Ermenistan\u00ea. Sala 1966&#8217;an ew romana xwe ya d\u00eerok\u00ee Dimdim belav dike. Di sala 1967&#8217;an de j\u00ee ew li <a title=\"Moskova\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/wiki\/Moskova\">Moskovay<\/a>\u00ea berhevoka <i>Hikayet\u00ean Gel\u00ea Kurd<\/i> \u00fb romana xwe ya bi nav\u00ea <a title=\"Riya Bextewar (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Riya_Bextewar&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Riya Bextewar<\/a> diwe\u015f\u00eene dike. Demeke dir\u00eaj di kom\u00eeteya navend\u00ee ya <a title=\"Partiya komun\u00eesta Ermenistan\u00ea (r\u00fbpel h\u00ea tune)\" href=\"http:\/\/ku.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Partiya_komun%C3%AEsta_Ermenistan%C3%AA&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Partiya komun\u00eesta Ermenistan\u00ea<\/a> de cih girt.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: small;\">Li navenda \u00car\u00eevan\u00ea li ser d\u00eewar\u00ea makke ku Ereb\u00ea \u015eemo sal\u00ean xwe y\u00ean dawiy\u00ea li w\u00ea der\u00ea derbas kirib\u00fb, wiha hatiye niv\u00eesandin: \u201cdi v\u00ea mal\u00ea de ji sala 1963-1978 temen\u00ea xwe derbas kiriye rew\u015fenb\u00eer\u00ea Kurd \u00fb karker\u00ea muxulqeiy\u00ea Ereb\u00ea \u015eemo \u015eam\u00eelov\u201d<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niv\u00eeskar Omer Dilsoz, roja yek\u015fem\u00ea (13.01.2013) saet:12:00an de bi mijara &#8220;Serencama Romana Kurd\u00ee&#8221; li navenda Komeleya N\u00fbbihar\u00ea ya Diyarbekir\u00ea sem\u00eenerek li darxist. Naveroka Sem\u00eener\u00ea li j\u00ear e: Serencama Romana Kurd\u00ee Romana Kurd\u00ee ber bi p\u00ea\u015f ve di\u00e7e. Her sal bi dehan roman li pirt\u00fbkxaneya Kurd\u00ee z\u00eade dibin. Ligel v\u00ea, cure \u00fb tekn\u00eek\u00ean w\u00ea j\u00ee xwe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[25,97,167,192,33],"class_list":{"0":"post-536","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gisti","7":"tag-giring","8":"tag-kurdi","9":"tag-kurmanci","10":"tag-niseyen-semineran","11":"tag-nubihar"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=536"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1545,"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/536\/revisions\/1545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/komanubihar.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}